نقطه در ترکیب بندی ساده ترین و تجزیه ناپذیرترین عنصر است. نقطه مبدا پیدایش فرم می باشد. وجود یک نقطه، مبین مکانی در فضاست.

معمول ترین شکلی که می توان برای نقطه قائل شد گرد بودن است. نقطه ی چهارگوش یا مثلثی شکل به ندرت در طبیعت پیدا می شود (نقطه در معنای عام) کوچک و بزرگ بودن یک نقطه، بسته به اینکه در چه فضایی قرار گرفته ارزیابی می شود.

نقطه ممکن است در سطح مطرح شود یا بصورت حجم و سه بعدی در فضا وجود داشته باشد. از نظر ریاضی، نقطه عنصری ست که هیچ گونه بعدی ندارد و فضایی را اشغال نمی کند و از محل تلاقی دو خط، نقطه تشکیل می شود. نقطه همچنین کوچکترین نمود بصری یک عنصر تصویری ست ( یک نقطه در الفبا، یک برگ در فضا، یک گوی در آسمان، یک لکه روی دیوار، یک گل سرخ در فاصله ی کافی، یک ردپا بر روی برف، یک چراغ روشن در شهر و…) نقطه ، هرکجا که باشد خواه به صورت طبیعی یا مصنوع دست انسان، چشم را شدیدا به خود جلب می کند. در نتیجه، نقطه به منزله ی یک عنصر تصویری قوی می تواند برای نشان دادن مفهوم” تأکید” مورد استفاده قرار گیرد. با تکرار نقطه، در ترکیب های متنوع و متعدد، می توان مفهوم” ریتم” را شناخت.

با تجمع و تفرق نقطه ها در یک ترکیب جدید، مفهوم” انبساط و انقباض” را می توان نمایش داد. ژرژ-پیر سورا _ Georges-Pierre Seurat – نقاش امپرسیونیست فرانسوی، در نقاشی های خود با تکنیک پوینتیلیست_ Pointillist _ یا نقطه چینی، ( این پدیده، یعنی ادغام نقطه ها)، دستگاه بینایی انسان را آزمود. نقطه ی مدور، انرژی تصویری متراکمی را در درون خود زندانی کرده، برعکس نقطه ای به شکل مربع یا مثلث یا شکل های مشابه، انرژی تصویری را در جهت یا جهات اضلاع خود هدایت می کنند.

ترکیب بندی و مبانی سواد بصری 1 - نقطه

 

نقطه در ترکیب بندی:

درتعریف ریاضی نقطه مکانی است در فضا (فاقد طول عرض و ارتفاع ) و در تعریف تجسمی کوچکترین عنصر تصویری است که در اولین تماس قلم بر کاغذ شکل می گیرد.

1- در ترکیب بندی نقطه آن بخش از ترکیب است که دارای تمرکز بوده و دید را به خود جذب می کند.

ترکیب بندی و مبانی سواد بصری 1 - نقطه

2- یک نقطه تنها در یک کادر تمام انرژی کادر را به خود جذب می کند.

ترکیب بندی و مبانی سواد بصری 1 - نقطه

3- حال اگر نقطه دیگری را در قسمتی دیگر از کادر اضافه کنیم . دو نقطه بر یکدیگر انرژی وارد کرده و یک خط انرژی را تشکیل می دهند. در نتیجه می توان با ایجاد نقاط مختلف از تمرکز دید در یک قسمت از ساختار جلوگیری کرد و به ناحیه مورد نظر جلب کرد.

ترکیب بندی و مبانی سواد بصری 1 - نقطه

4- پس اولین شرط برای ایجاد تعادل پراکندگی مناسب نقاط در محدوده کادر است . یک ترکیب ضعیف در جای نامناسب نقطه ایجاد می کند و آن نقطه چون وصله ای جدا بر پیکر تابلو می نشیند. برای رفع این نقص در ترکیب بندی آثارمان بهتر است ابتدا نقاط را خوب پیدا کنیم و آنها را تعدیل کنیم .( از شدت آن بکاهیم و یا در ناحیه مقابل نقطه ای دیگر ایجاد کنیم)

5- به پراکندگی نقاط قرمز و نارنجی در این اثر توجه کنید. با اینکه از نظر رنگ تضاد شدیدی ایجاد کرده اند به خوبی در نواحی مختلف پراکنده شده اند.

ترکیب بندی و مبانی سواد بصری 1 - نقطه

6- اگر با دید غیر انتزاعی به این تابلو بنگریم چهرهء انسانها مهمترین نقطهای تمرکز هستند. پس از آن تضاد تیرگی و روشنی بیشترین انرژی را داراست.

ترکیب بندی و مبانی سواد بصری 1 - نقطه

* نکته :

هدف ما از ارایه این مطالب آموزشی قوی تر شدن دید تجسمی شما ست . وتنها از دید ساختار قانونمند به هنر می نگرد نه از دید حس و معنا که این جنبه ای است متفاوت . که شاید در بسیاری موارد از قواعد پیروی نکند.

با جعبه جادو همراه باشید. این مطلب ادامه دارد…

 

برای مطالعه و یادگیری کامل مبحث ترکیب بندی به لینک زیر مراجعه نمایید.

آموزش ترکیب بندی تصویر

 

نظر خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.